روانشناسی کودک یکی از اصلیترین شاخه های روانشناسی است، در واقع شخصیت فرد از کودکی شکل میگیرد؛ بنابراین روانشناسی کودک در جوامع دارای اهمیت زیادی است. روانشناسی کودک، زمینه ای برای والدین فراهم میکند تا نیازهای کودک خود را بدانند و متناسب به بهترین شیوه فرزند خود را تربیت کنند.
روانشناسی کودک، زیر گروه روانشناسی رشد است که دغدغهی این رشته بررسی دقیق و علمی کودک و نیازهای او است. روانشناسی کودک، رشد مهارت های جسمانی و عاطفی، پیشرفت حرکتی، و پیشرفت در اجتماعی شدن کودک را بررسی می کند.
والدین به وسیلهی روان شناسی کودک می توانند از مراحل رشد کودک خود باخبر شوند و بدانند که هر سن و دوره خصوصیات خاص خود را دارد که باید با توجه به این خصوصیات با کودک خود رفتار و او را تربیت کنند تا بتوانند شخصی را وارد جامعه کنند که توانایی ایجاد ارتباط خوب و سالم را با دیگران داشته باشد و در بزرگسالی دچار مشکلات حاد روحی و جسمانی نشود.
از لحاظ تاریخی، یک کودک، نسخهی کوچک فرد بزرگسال می باشد. امروزه، روانشناسان به این نتیجه رسیدهاند که روانشناسی کودک علمی بسیار پیچیده و منحصر به فرد است، اما از لحاظ رویکرد های منحصر به فرد، این رشته جای پیشرفت زیادی دارد. نکتهی بسیار حائز اهمیت در مورد علم روانشناسی کودک وجود دارد و آن این است که راه حل بعضی از مشکلات در دوران کودکی بسیار بسیار ساده هستند و در اکثر موارد با چند جلسه مشاوره به آسانی و با هزینهی کم تر قابل درمان است.
اگر به این مشکلات بی توجهی زیادی شود، ممکن است تا دوران بزرگسالی فرد،این مشکل در ناخودآگاه او باقی بماند و در آینده موجب ایجاد مشکلات جدی تری در فرد شود، مشکلاتی که ریشه در کودکی فرد دارند و این ریشهها به آسانی قابل درمان نیستند.
اختلالات شایع در روانشناسی کودک
برخی از شایعترین اختلالات در کودکی که باید به آنها بیشتر توجه کرد عبارتاند از: اختلال اضطرابی، که میتوانـد کودکان را نسبت به اتفاقات متفاوت، تغییرات کوچک یا بزرگ در روند عادی زندگی هراسـان کند. دیگری، اختلال کم توجهی یا بیش فعالی (ADHD)است که موجب می شود کودکان نتوانند تمرکـز مورد نیاز را داشـته باشند. کودکی کـه دچار این اختلال می باشد نسبت به دیگر کودکان تندخوتر و پر تحرک تر است.
همچنین بخوانید : مرز بین راست و دروغ در دنیای کودکانه
یکی دیگر از اختلالات، اختلال سـلوک است که باعث میشـود کودکان نسـبت به مردم، حیوانات و ابـزار و لوازم زندگـی، رفتـاری به شدت تهاجمـی و مخـرب داشته باشند. ایـن کودکان هیچ اهمیتـی برای قوانیـن قائل نیسـتند. خجالت کشیدن یک ویژگی اخلاقی در کودکان است که موجب انزوا و گوشه گیری کودک می شود.
هنگامیکه کودک خجالتی، در بحث و گفت و گو یا در موقعیت های ناآشنا قرار گیرد، دچار استرس و ناراحتی های عصبی می شود یا هنگامی که کودک مورد توجه دیگران باشد بی نهایت ناراحت و عصبانی می شود.
معمولاً کودک خجالتی به جای شرکت در بازی بیشتر شاهد بازی بچه های دیگر می شوند. والدین باید مراقب رفتار خود در اینگونه افراد باشند و دلایل کم رویی کودک را شناسایی کرده، تلاش در برطرف کردن آن کنند.
فرشته بابایی کارشناسی ارشد روانشناسی